Wybory w demokracji zobowi\u0105zaniem do odpowiedzialno\u015bci<\/p>\n
Komunikat Rady Konferencji Episkopatu Polski ds. Spo\u0142ecznych<\/p>\n
z okazji rocznicy og\u0142oszenia encykliki Centesimus Annus<\/p>\n
oraz w zwi\u0105zku ze zbli\u017caj\u0105cymi si\u0119 wyborami prezydenckimi w Polsce<\/p>\n
W encyklice Centesimus Annus, kt\u00f3r\u0105 Jan Pawe\u0142 II og\u0142osi\u0142 1 maja 1991 roku, czyli na pocz\u0105tku transformacji spo\u0142eczno-politycznej w Polsce, Ojciec \u015awi\u0119ty ukaza\u0142 istotne zasady funkcjonowania pa\u0144stwa demokratycznego. W kontek\u015bcie zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 kolejnych wybor\u00f3w prezydenckich, Rada Konferencji Episkopatu Polski ds. Spo\u0142ecznych pragnie przypomnie\u0107 nauczanie papie\u017ca Polaka zawarte w tej encyklice, ma ono bowiem wymiar uniwersalny i wci\u0105\u017c pozostaje aktualne i zobowi\u0105zuj\u0105ce.<\/p>\n
W encyklice tej papie\u017c podkre\u015bla: \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 docenia demokracj\u0119 jako system, kt\u00f3ry zapewnia udzia\u0142 obywateli w decyzjach politycznych\u201d i kontrolowaniu w\u0142asnych rz\u0105d\u00f3w. Jednocze\u015bnie przestrzega, \u017ce demokracja nie mo\u017ce \u201esprzyja\u0107 powstawaniu w\u0105skich grup kierowniczych, kt\u00f3re dla w\u0142asnych partykularnych korzy\u015bci albo dla cel\u00f3w ideologicznych przyw\u0142aszczaj\u0105 sobie w\u0142adz\u0119 w pa\u0144stwie\u201d. Demokracji nie nale\u017cy redukowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie do procedur wyborczych \u2013 trzeba dostrzec i urzeczywistnia\u0107 jej istotne strukturalne elementy (CA 46).<\/p>\n
Zasadnicze elementy systemu demokratycznego, wed\u0142ug Jana Paw\u0142a II, to:<\/p>\n
1. Godno\u015b\u0107 osoby ludzkiej<\/p>\n
Pierwszym i podstawowym elementem systemu demokratycznego jest uznanie<\/p>\n
i poszanowanie godno\u015bci ka\u017cdego cz\u0142owieka. Autentyczna demokracja, kt\u00f3ra winna by\u0107 celem d\u0105\u017ce\u0144 politycznych \u201emo\u017cliwa jest tylko w oparciu o poprawn\u0105 koncepcj\u0119 osoby ludzkiej\u201d. Papie\u017c naucza: \u201epo\u015br\u00f3d wszystkich stworze\u0144, tylko cz\u0142owiek jest osob\u0105, podmiotem \u015bwiadomym i wolnym, stanowi\u0105c w ten spos\u00f3b o\u015brodek i szczyt wszystkiego, co istnieje na ziemi\u201d. Osobie ludzkiej przys\u0142uguje wi\u0119c najwy\u017cszy zakres suwerenno\u015bci i szacunku ze wzgl\u0119du na to, kim jest. Systemy polityczne, kt\u00f3re neguj\u0105 godno\u015b\u0107 osoby, najcz\u0119\u015bciej deformuj\u0105 istot\u0119 demokracji i przyczyniaj\u0105 si\u0119 do tworzenia wsp\u00f3\u0142czesnych totalitaryzm\u00f3w (CA 44).<\/p>\n
2. Niezbywalne prawa cz\u0142owieka<\/p>\n
W\u015br\u00f3d podstawowych praw cz\u0142owieka, na pierwszym miejscu papie\u017c wymienia prawo do \u017cycia, \u201ekt\u00f3rego integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 jest prawo do wzrastania pod sercem matki od chwili pocz\u0119cia\u201d. Inne wymieniane prawa to: prawo do \u017cycia w rodzinie, prawo do pracy, prawo do wolno\u015bci religijnej i obywatelskiej. Realizacja tych praw jest mo\u017cliwa tylko w pa\u0144stwie praworz\u0105dnym, gdzie \u201enajwy\u017csz\u0105 w\u0142adz\u0119 ma prawo, a nie samowola cz\u0142owieka\u201d. Zatem, wymogiem demokracji jest \u201ezdrowa teoria Pa\u0144stwa\u201d (CA 44, 46).<\/p>\n
3. Wolno\u015b\u0107 i prawda<\/p>\n
Papie\u017c przypomina\u0142, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 zabiega o uznanie i uszanowanie wolno\u015bci i prawdy. Wolno\u015b\u0107 jest w pe\u0142ni dowarto\u015bciowana jedynie poprzez przyj\u0119cie prawdy. Wolno\u015b\u0107 bez prawdy traci swoj\u0105 tre\u015b\u0107 i prowadzi do chaosu moralnego. Taka wolno\u015b\u0107 mo\u017ce zniszczy\u0107 ka\u017cde dobro wsp\u00f3lne i samego cz\u0142owieka. (CA 46)<\/p>\n
Papie\u017c podkre\u015bla tak\u017ce, \u017ce podwa\u017canie roli i mocy obiektywnej prawdy mo\u017ce skutkowa\u0107 powa\u017cnymi zagro\u017ceniami dla \u017cycia politycznego, a zatem samej demokracji. \u201eJe\u015bli si\u0119 nie uznaje prawdy transcendentnej, triumfuje si\u0142a w\u0142adzy i ka\u017cdy d\u0105\u017cy do maksymalnego wykorzystania dost\u0119pnych mu \u015brodk\u00f3w, do narzucenia w\u0142asnej korzy\u015bci czy w\u0142asnych pogl\u0105d\u00f3w, nie bacz\u0105c na prawa innych\u201d. Gdy nie uznaje si\u0119 prawdy o cz\u0142owieku, \u201eto \u017cycie publiczne ulega wp\u0142ywom interes\u00f3w i si\u0142, a demokracja traci sens\u201d. W\u00f3wczas cz\u0142owiek jest szanowany tylko na ile nie zagra\u017ca egoistycznym celom innych os\u00f3b (CA 44, 46, 47).<\/p>\n
4. Troska o warto\u015bci i dobro wsp\u00f3lne<\/p>\n
Podstaw\u0105 systemu demokratycznego s\u0105 warto\u015bci, kt\u00f3re wynikaj\u0105 z poszanowania godno\u015bci osoby ludzkiej. Partie polityczne nie mog\u0105 stawia\u0107 siebie ponad warto\u015bciami, nie uznaj\u0105c obiektywnego kryterium dobra i z\u0142a. W tym miejscu nale\u017cy przypomnie\u0107 s\u0142owa papie\u017ca: \u201eHistoria uczy, i\u017c demokracja bez warto\u015bci \u0142atwo przemienia si\u0119 w jawny lub zakamuflowany totalitaryzm\u201d (CA 46).<\/p>\n
Cz\u0142owiek przeznaczony jest do \u017cycia wsp\u00f3lnotowego. Pa\u0144stwo jako wsp\u00f3lnota ludzi, aby mog\u0142o si\u0119 rozwija\u0107, potrzebuje odpowiednich warunk\u00f3w. Szlachetne cele winny by\u0107 rozpatrywane i realizowane w oparciu o kryterium sprawiedliwo\u015bci, prawdy, etyki i godno\u015bci cz\u0142owieka, a nie wed\u0142ug sprawczej i finansowej si\u0142y r\u00f3\u017cnorakich grup czy partii (CA 46).<\/p>\n
Bior\u0105c pod uwag\u0119 przemy\u015blenia i rady papie\u017ca Jana Paw\u0142a II, w zwi\u0105zku ze zbli\u017caj\u0105cymi si\u0119 wyborami na urz\u0105d Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Rada Konferencji Episkopatu Polski ds. Spo\u0142ecznych zach\u0119ca do jak najliczniejszego w nich udzia\u0142u tak, by w powszechny i odpowiedzialny spos\u00f3b wskaza\u0107 osob\u0119 godn\u0105 tego politycznie wa\u017cnego stanowiska. Katolicy, a tak\u017ce inne osoby, kt\u00f3rym le\u017cy na sercu dobro Ojczyzny, powinni w swoim akcie wyborczym kierowa\u0107 si\u0119 zasadami, kt\u00f3re \u017cycie indywidualne i spo\u0142eczne czyni\u0105 godnym i szcz\u0119\u015bliwym. Te zasady w swoim nauczaniu wskazywa\u0142 \u015bw. Jan Pawe\u0142 II.<\/p>\n
Pomoc\u0105 w rozeznaniu, jak g\u0142osowa\u0107, mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce przygotowane przez Rad\u0119 KEP ds. Spo\u0142ecznych Vademecum wyborcze katolika opublikowane na stronach Konferencji Episkopatu Polski 21 wrze\u015bnia 2023 roku:<\/p>\n
https:\/\/episkopat.pl\/doc\/214370.vademecum-wyborcze-katolika-dokument-rady-ds-spolecznych-kep. Zach\u0119camy do zapoznania si\u0119 z tym dokumentem.<\/p>\n
Przypominamy r\u00f3wnie\u017c, \u017ce udzia\u0142 w wyborach jest nie tylko powinno\u015bci\u0105 obywatelsk\u0105, ale te\u017c obowi\u0105zkiem katolika i ka\u017cdego zatroskanego o dobro wsp\u00f3lne.<\/p>\n
Bp Marian Florczyk<\/p>\n
Przewodnicz\u0105cy Rady Konferencji Episkopatu Polski ds. Spo\u0142ecznych<\/p>\n
Warszawa, 2 maja 2025 roku<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wybory w demokracji zobowi\u0105zaniem do odpowiedzialno\u015bci Komunikat Rady Konferencji Episkopatu Polski ds. Spo\u0142ecznych z okazji rocznicy og\u0142oszenia encykliki Centesimus Annus oraz w zwi\u0105zku ze zbli\u017caj\u0105cymi si\u0119 wyborami prezydenckimi w Polsce W encyklice Centesimus Annus, kt\u00f3r\u0105 Jan Pawe\u0142 II og\u0142osi\u0142 1 maja 1991 roku, czyli na pocz\u0105tku transformacji spo\u0142eczno-politycznej w Polsce, Ojciec \u015awi\u0119ty ukaza\u0142 istotne zasady … czytaj wi\u0119cej<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.chnk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4373"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.chnk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.chnk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.chnk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.chnk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4373"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.chnk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4373\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4374,"href":"https:\/\/www.chnk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4373\/revisions\/4374"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.chnk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4373"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.chnk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4373"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.chnk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4373"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}